آفات و بیماریهای کدوئیان

شرکت توزیع و پخش سراسری ترنم سبز زاینده رود توزیع کننده سموم بایر آلمان )

taranomsabz@

t.me@taranomseeds

واحد پشتیبانی و فروش:

031-37516002

031-37515855

031-37515359

 


بوته میری کدوییان
عوامل مختلفی از جمله پیتیوم، فایتوفتورا، فوزاريوم، رايزوكتونيا، اسكلروتيوم و غیره سبب پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه کدوییان می شوند که از بین آن ها پیتیوم و فایتوفتورا مهم تر هستند. 
علایم بسته به سن گياه متفاوت است. اگر بذر در زمين آلوده به پيتيوم، رايزوكتونيا و غيره كاشته شود بدون اينكه جوانه بزند مي¬پوسد. گياهچه¬ها نيز به علت عدم استحكام كافي بسيار حساسند و قارچ به راحتي قادر به نفوذ در آن ها است. محل ريشه پوسيده و نازك شده و تحمل وزن قسمتهاي هوايي را ندارد. در گياهان مسن تر علایم بيماري به صورت لكه هايي دورتادور ساقه را مي گيرد كه با پيشرفت بيماري لكه ها به هم متصل شده و باعث مرگ گياه مي شوند. اما در غالب موارد ريشه هاي فرعي گياه مورد حمله قرار مي گيرد و علایم پژمردگي، كوتولگي و يا مرگ قسمت هاي هوايي ظاهر مي شود.

 

 

از شبه قارچ پیتیوم سه گونه Pytium aphanidermatum، P. ultimum و p. iregulare مهمترین عوامل مرگ گیاهچه در اغلب مناطق کشت خیار کشور گزارش شده اند.
این شبه قارچ زمستان را به صورت اووسپور در خاك و يا بقاياي گياهي آلوده سپري مي كند. در بهار پس از مساعد شدن هوا در صورتي كه دما ۱۰ تا ۱۸ درجه سانتیگراد باشد، محتويات اووسپور دروزيكول به زئوسپور تبديل مي شوند. در دماي بالاتر از ۱۸ درجه اووسپور مستقيما جوانه زده و توليد لوله تندش مي كند.
دو گونه از شبه قارچ فیتوفتورا به نام های  Phytophthora drechsleri و P. capsici در اغلب مناطق ايران مانند اصفهان، شمال ايران، كرمان، خوزستان، فارس، يزد باعث مرگ گياهچه ها، پوسيدگي ريشه، ساقه و بذر مي شود. به گياهان خربزه، خيار، هندوانه و كدو خسارت مي زند.
بافت گياه در محل طوقه محل حمله قارچ عامل بيماري است.. اين قسمت در ابتدا سفت و نمدي بوده و به تدريج نرم مي شود. علایم روي ميوه به صورت لكه هاي گرد فرورفته كوچك روي ميوه هايي كه با خاك مرطوب تماس دارند، ايجاد مي شود. آلودگي به سرعت همراه با تغيير رنگ از حالت سبز تيره به قرمز پيشرفت كرده و بوي نامطبوع ايجاد مي¬شود.  از ديگر ويژگي هاي بيماري تاثير سريع و ايجاد حالت سبز خشكيدگي در گياه است. بدين معني كه بدون ايجاد زردي، گياه سبز دچار پژمردگي مي شود كه اين حالت به دليل تخريب سريع آوندهاي چوبي صورت مي گيرد و در نتيجه وظيفه رساندن آب و مواد معدني از ريشه به قسمت هاي بالايي مختل می شود.
قارچ زمستان را به صورت اووسپور در خاك و بقاياي گياهي آلوده سپري مي كند. اووسپور پس از كشت جاليز با مساعد شدن شرايط، بوته ها را مورد حمله قرار مي دهند.  رطوبت، حرارت، كود، نحوه آبياري، تناوب در شدت بيماري تاثير دارند.  مهمترين عضو مورد حمله طوقه و ريشه است. آلودگي گياهان مجاور با اسپورانژهايي كه توسط باد و آب منتشر مي شوند صورت مي گيرد. اسپورها در حضور آب جوانه زده و توليد لوله تندش كرده، از روزنه برگ وارد شده و يا با ايجاد اپرسوريوم نفوذ كرده و آلودگي ايجاد مي كنند و يا زئوسپور توليد مي كنند. اسپورانژیوم در این قارچ گلابی شکل است.
رعایت بهداشت و حذف بقایای گیاهی و علف های هرز، عدم کاشت خیار در خاک های سنگین و فشرده، اطمینان از پوسیده بودن کود دامی قبل از افزودن آن به خاک، شخم زدن عمیق خاک (قبل از کاشت) برای بهبود تهویه خاک، ضدعفونی خاک در فاصله بین دو کشت ترجیحا توسط آفتاب دهی یا بخار آب، ضد عفونی بذور قبل از کاشت با سموم مناسب کنترل بیولوژیک عوامل بیماری زای خاک با قارچ های آنتاگونیست مانند تریکودرما، عدم کشت مستقیم در خاک اصلی، پرهیز از آبیاری بیش از اندازه با رعایت میزان و دور آبیاری، استفاده از سموم شیمیایی مانند متالاکسیل یا پریویکور انرژی به صورت محلول در آب آبیاری بلافاصله پس از کاشت از جمله روش¬های پیشگیری و مبارزه با این بیماری است.
 سفيدك داخلي جاليز
اين بيماري در استان هاي شمال كشور، كرمان، هرمزگان و اصفهان خسارت زيادي وارد مي كند. عامل بيماري شبه قارچ  Pseudoperonospora cubensis است. قارچ هاي عامل سفيدك داخلي، انگل اجباري گياهان آوندي هستند. عامل بيماري به صورت فرم غير جنسي روي گياه و يا به صورت اسپور جنسي اووسپور در بقاياي برگ داخل خاك زمستانگذراني مي كند. در بهار آلودگي اوليه در اثر جوانه زدن لوله تندش ایجاد مي شود. ريسه رويشي درون ميزبان رشد كرده و كنيديوفورها از روزنه هاي تحتاني برگ خارج مي شوند و داراي تقسيمات دو شاخه اي در زواياي تند هستند و به تدريج باريك مي¬شوند تا اينكه در انتها نوك تيز و خميده شوند و اسپورانژیوم¬ها گرد، تخم مرغي يا ليمويي بوده و همه ريزش كرده و توسط باد منتشر مي شوند. محتويات اين اسپورانژیوم ها توليد زئوسپور مي كنند.
علایم ابتدا به صورت لكه هاي زرد زاويه دار قهوه اي رنگ در برگ ظاهر مي شود زيرا عامل بيماري محدود به رگبرگها است.  لكه ها به تدريج نكروزه شده و سپس سوختگي ايجاد مي شود. در اثر سوختگي برگ ها، بوته ها نيز منظر سوختگي به خود مي گيرند. ميوه ها در اثر كمبود ازت به علت سوختگي برگ ها دچار كوتولگي شده و بدشكل می شوند.
 به منظور مبارزه مي توان از سموم اینفینیتو، آلیادو، اکوئیشن پرو یا رانمن استفاده كرد. سمپاشي بايد به محض مشاهده اولين علایم آغاز و هر دو هفته يكبار تكرار شود. سمپاشي پس از هر بارندگي ضروري است. رعايت تناوب زراعي، زهكشي مزارع، جمع آوري و از بين بردن بقايا، کاهش رطوبت نسبی و تقوست بوته¬ها با کودهای فسفر و پتاس بالا نيز باعث كاهش بيماري مي شوند.
سفيدك حقيقي جاليز
يكي از بيماري هاي مهم در جهان و ايران به خصوص در استان¬هاي اصفهان، خوزستان و فارس است. اين بيماري در مناطق گرم خسارت زيادي ایجاد می کند. در اثر وجود كنيديوفورها و تعداد زياد كنيدي ها، محل آلوده سفيد به نظر مي رسد. پودري بودن كنيدي ها موجب پخش شدن ساده آن ها می شود. عوامل این بيماري دو قارچ  Sphaerotheca fuliginea وErysiphe cichoracearum از شاخه آسكوميكوتا هستند. تشخيص اين دو نوع بر اساس آسكوكارپ آن ها در مرحله جنسي است.  Podosphaera داراي چند آسك و Erysiphe تنها محتوي يك آسك در آسكوكارپ است.

سفیدک های پودری عوامل اجباري هستند و تنها روي ميزبان فعاليت كرده و در آگار رشد نمي كنند. ريسه-هاي رويشي تعداد زيادي كنيديوفور بي رنگ توليد مي كنند. كنيدي ها شامل واكوئل ها و ميزان زيادي آب هستند و در نتيجه در صورت عدم وجود آب آزاد نيز توانایی جوانه زدن دارند. ريسه ها جز در موارد استثنايي در سطح ميزبان تشكيل مي شوند. در بيشتر مواقع ميسليوم ها در سطح فوقاني و در برخي موارد در زير برگ ها، روي اجزاي گل ها، جوانه ها ، سرشاخه ها و ميوه هاي جوان رشد مي كنند.
 اولين علایم به صورت لكه هاي كوچك سفيد آرد آلود روي برگ ها و ساقه ها تشكيل مي شود و به زودي گسترش مي يابد. برگ ها سفيد، خشك و شكننده و در برخي مواقع قهوه اي مي شوند. ميوه ها زودتر از موعد رسيده و بافت آن ها نرم مي شود. ميوه ها بدشكل شده و علایم آفتاب سوختگي نشان مي دهند.
 

زمستان گذراني قارچ به اشكال گوناگون کنیدی، میسلیوم و آسکوکارپ است. با افزايش بيش از حد حرارت خسارت بيماري كاهش مي يابد بنابراين خسارت در مناطق معتدل بيشتر از مناطق گرم است.  آلودگي توسط كنيدي ها يا آسكوسپورها زماني ايجاد مي شود كه آن ها روي سطح ميزبان حساس قرار گرفته و جوانه زده و توليد لوله تندش كنند. كلوني هاي دايره اي شكل در اثر رشد ميسيليوم ها ايجاد مي شود كه در ابتدا هيف هاي جوان بي رنگ و سفيد بوده، اما پس از تجمع زياد هيف ها و همراه با بلوغ آن ها خاكستري، قرمز و قهوه اي مي شوند.  كنيديوفورها از قسمت هاي رويشي ايجاد مي شوند. در شرايط رطوبتي مناسب كنيدي ها ايجاد و آلودگي صورت مي گيرد. آسكوسپورهاي جوان روي ميسيليوم تشكيل مي شوند كه در ابتدا سفيد، نارنجي، قهوه اي و در نهايت سياه رنگ می شوند. آسكوكارپ ها در پاييز روي برگ ها توسعه يافته و توسط باد و باران در خاك و شاخه ها پراكنده مي شوند. بهترين درجه حرارت براي رشد قارچ ۲۰ تا۲۴ درجه سانتيگراد است. بنابراين خسارت در مناطق گرم خشك به مراتب كمتر از مناطق معتدل خشك جنوب كشور است.
 به منظور پیشگیری و کنترل بیماری می¬توان از روش های حذف علف¬های هرز، هرس اندام های آلوده گیاه، عدم مصرف بیش از اندازه از کودهای ازته،رعایت میزان آبیاری، کاشت ارقام مقاوم، استفاده از ترکیبات القا کننده مقاومت مانند فسفیت پتاسیم و ترکیبات شیمیایی چون دومارک، استروبی، فلینت، کالیبان استفاده نمود.
 آنتراكنوز كدویيان
اين قارچ به خانواده كدوييان خسارت زيادي مي زند. در مكان هاي داراي آب و هواي ملايم با رطوبت كافي وجود دارد. در ايران براي اولين بار از بندر انزلي گزارش شده است و هم اكنون در اكثر مناطق ايران وجود دارد. عامل بيماري Colletotrichum lagenarium  است. اسپورها تك حجره اي شفاف بيضوي بوده و روي كنيديوفورهاي نسبتا كوتاه تشكيل مي شود. كنيديوفورها به صورت مجتمع از آسروول خارج شده و به صورت نقاط قرمز رنگ ظاهر مي شود.

عامل بیماری ممكن است به مرحله گياهچه تا هنگام تشكيل ميوه گياه حمله كند. خسارت در مرحله گياهچه باعث مرگ بوته می شود. باعث ايجاد زخم هاي كوچك سياه رنگ روي ساقه مي¬شود. در برگ ها نيز لكه هاي قهوه اي ظاهر شده که در اثر خشك شدن شكاف بر مي¬دارند. در نتيجه مزرعه حالت سوختگي به خود مي¬گيرد كه اين سوختگي ممكن است با علايم ناشي از سفيدك دروغي جاليز اشتباه گرفته شود. ميوه هاي مجاور خاك مرطوب دچار پوسيدگي نرم و يا پوسيدگي خشك شده و دچار لكه¬هاي عمقي مي شوند. روي ميوه ابتدا لكه هاي مايل به سبز سطحي ايجاد شده و سپس در عمق ميوه نفوذ مي¬كند. روي دمبرگ و ساقه لكه هاي مايل به سبز يا خاكستري با حاشيه نامشخص ايجاد شده، ساقه در محل لكه ها شكاف برداشته و مي¬شكند. در برخي موارد از اين قسمت صمغ ترشح مي شود.

عامل بيماري زمستان را در بقاياي گياهي و يا در خاك به صورت اسپور غيرجنسي سپري مي¬كند. اسپورها به وسيله باد، حشرات و باران منتقل مي¬شوند. حرارت و رطوبت مناسب باعث جوانه زدن اسپورها مي شود و از آن ها هوستوريوم خارج مي شود كه قادرند مستقيما وارد اپيدرم شوند. كنيديوم ها توسط باد، حشرات و باران از بوته اي به بوته ديگر منتقل شده و آلودگي ثانويه ايجاد مي كنند.
پژمردگي فوزاريومي كدوييان
اين بيماري اولين بار در سال۱۸۸۹ از آمريكا گزارش گرديد و از ايران از شهرهاي شمال كشور گزارش شده است. عامل بيماري Fusarium oxysporumاست. این قارچ داراي چندين فرم مخصوص است كه هر فرم قادر است فقط يك گونه و يا زير گونه هاي يك گونه را آلوده كند. هر فرم مخصوص قادر به آلوده كردن غير ميزبان نيز است ولي آلودگي محدود به ريشه بوده از آوندها بالا نمي رود و علایمي ديده نمي¬شود.
این قارچ ها داراي اسپورهاي مقاوم كلاميديوسپور كه در خاك دوام داشته و نيز داراي كنيدي¬ها روي بافت آلوده هستند كه اين كنيدي ها ممكن است به صورت اسپورهاي كوچك (ميكروكنيدي) ۱ تا ۳ سلولي بيضوي و تخم مرغي در فياليدها و يا اسپورهاي بزرگ (ماكروكنيدي ) ۳ تا۹ سلولي و هلالي شكل در اسپورودوكيوم بالشتك مانند صورتي هستند.

اگر بوته هاي جوان به بيماري مبتلا شوند بوته ها به طور كامل مي ميرند. اگر ساقه هاي آلوده به صورت عرضي برش داده شوند بسته شدن آوندها به رنگ قهوه اي ديده مي شود. انسداد آوندي سبب كاهش حركت جريان شيره در آوند می شود، در نتیجه گياه به آساني پژمرده شده و برگ هاي زيرين زرد و خشك مي شوند. در اثر نكروز و قهوه اي شدن بافت آوندي گياه خشك مي شود. آلودگي در بوته هاي غير حساس به صورت كندي رشد و كوتوله ماندن گياه ظاهر مي¬شود.

زمستان¬گذراني اغلب به صورت كلاميديوسپور و در برخي مواقع به صورت ميسيليوم و كنيديوم در خاك و بقاياي گياهي صورت مي گيرد ولي كلاميديوسپورها مهمتر هستند. این قارچ در طبيعت داخل آوندها ايجاد ميكروكنيدي مي كند. ماكروكنيدي ها و اسپورودوكيوم ها در سطح بافت نكروزه توليد مي شوند. كنيدي ها به وسيله ابزار و دست آلوده و ترشح قطرات آب آلوده و باد پراكنده مي شوند. در اثر ترشح ريشه كلاميدوسپور و ميكروكنيدي هاي قارچ جوانه زده وارد بافت چوبي شده و به سمت بالا رشد مي كنند. رشد هيف در آوند همراه با توليد تايلوز توسط گياه و توكسين توسط عامل بيماري همراه است. براي گسترش بيماري نياز به دماي بالاي خاك و هواي۲۵-۳۰ درجه دارد. از طريق پيوند آلوده نيز بيماري منتشر مي شود.
مبارزه با بیماری با استفاده از بذر سالم، كندن بوته¬هاي بيمار و انهدام آن¬ها بلافاصله پس از ظهور علایم، استفاده از ارقام مقاوم، مبارزه بيولوژيك با استفاده از قارچ تریکودرما، ضدعفوني خاك با سموم تدخيني و قارچكش¬ها و برقراري تناوب زراعي صورت می¬گیرد. 
پوسيدگي اسكلروتينايي
اين بيماري در كشورهاي معتدل و نيمه گرمسيري روي خيار، خربزه، هندوانه و انواع كدو گزارش شده است. عامل بيماري sclerotiorum Sclerotinia است.
روي ميوه كدوييان پوسيدگي نرم كه از كپك سفيد متراكم پوشيده است ديده مي¬شود. داخل كپك¬هاي سفيد ابتدا قطراتي ظاهر می¬شوند كه بعدا سياه و سخت شده و به اسكلروت تبديل مي¬شوند. معمولا ميوه برخي كدوييان در اثر آلودگي دچار لهيدگي شده و در برخي ارقام كدو مسمايي پوسيدگي به صورت خشك همراه با اسكلروت¬هاي فراوان بوده، كدوهاي آلوده موميايي می¬شوند.
عامل بيماري كنيدي توليد نكرده و با توليد اسكلروت دوره نامساعد بيماري را طي مي¬كند. در بهار و پاييز در دماي۱۳-۱۵ درجه سانتیگراد و رطوبت زیاد خاك اسكلروت جوانه مي¬زند و توليد آپوتسيوم مي¬كند و گلبرگ¬ها و ساير قسمت¬هاي گياه آلوده مي¬شود. در اثر تماس اندام¬هاي آلوده و سالم آلودگي گسترش مي-يابد. آپوتسيوم¬ها كوچك، بشقابي تا فنجاني شكلي بوده و۵-15 ميلي¬متر قطر دارند. اسكوسپورها به مدت۳-۲ هفته از آسك¬ها آزاد شده و توسط باد پراكنده می¬شوند و قسمت¬هاي هوايي گياهان را آلوده مي¬كنند و باعث ايجاد پوسيدگي در اندام¬هاي هوايي مي¬شوند.
با استفاده از قارچكش¬هاي حفاظتي و بخار سموم شيميايي مانند اپيروديون، تيوفنات متيل مي توان خاك را ضدعفوني كرد. تناوب زراعي۳-۴ ساله با گياهان غير حساس مانند غلات، شخم عميق براي زير خاك كردن اسكلروت¬ها، غرقاب مزرعه به مدت۲۳-۴۵ روز به علت حساس بودن اسكلروت¬ها به وجود اكسيژن، نيز در كنترل بيماري موثر است. از قارچ هاي تريكودرما و باكتري های B. cereus و Bacillus subtilis می¬توان براي كنترل بيولوژيك استفاده كرد.
ساقه انگومي و پوسيدگي سياه كدوييان
 عامل بيماري قارچ  bryoniae Didymella است که در برگ ها، دمبرگ ها و ساقه ها لكه هاي قهوه اي كم رنگ يا خاكستري ایجاد می کند. در ساقه ها لكه هاي بيماري معمولا در محل بندهاي ساقه شروع و به تدريج دراز مي شوند و ترك مي خورند و در اين محل شيرابه انگم مانند به رنگ زرد كهربايي تراوش مي شود. لكه هاي برگ ها، ساقه ها و دمبرگ ها به تدريج بزرگ و دراز و موجب زردي و خشكيدگي برگ ها مي شوند. بر اثر اين بيماري حتي تمام گياه ممكن است پژمرده شود و بخشكد و مزارع وسيع به كلي نابود شوند. روي ميوه ابتدا لكه هاي متمايل به زرد به شكل دواير نامنظم پديدار مي شود كه به رنگ خاكستري تا قهوه اي در مي-آيند. اين لكه ها سرانجام سياه رنگ مي شوند. در سطح برخي از انواع كدو لكه ها بسيار سطحي هستند و بيشتر ميوه را فرا مي گيرند ولي در بيشتر موارد به ويژه سردخانه قارچ عامل بيماري در پوست ميوه رخنه كرده و ميوه و حفره پر از بذر را پر مي كند. روي همه لكه¬ها دسته هاي متراكم پيكنيديوم زرد كم رنگ و پريتسيوم هاي كروي و سياه رنگ گاهي دايره وار تشكيل مي شود.

  کپک خاکستری    
عامل بیماری گونه های مختلف جنس Botrytis است.
علایم بیماری با مرگ بافت ساقه¬ها و با خسارت روی برگ ها ظاهر می شود که در اثر زخمی شدن بافت ها و برداشت نامناسب خیار اتفاق می افتد. آب گزیدگی و پوسیدگی گلبرگ ها و خیس شدن میوه ها موجب پخش شدن قارچ در بافت های گیاه می شود که ابتدا قهوه ای  و سپس خاکستری می شوند.

این بیماری در شرایط رطوبتی بالای 85 درصد و تهویه نامناسب گسترش می یابد و بنابراین برای کنترل تهویه و کاهش رطوبت داخل گلخانه و استفاده از قارچکش ها مناسب است.

لکه زاویه ای
عامل بیماری باکتری Pseudomonas syringae pv. Lachrymans است. زمستان گذرانی باکتری روی  بذور گیاهان جالیزی صورت می گیرد و می¬تواند مدت ها در خاک یا بقایای آلوده زندگی کند. باکتری با آب آبیاری پخش می شود و از طریق زخم ها و روزنه ها وارد گیاه شده و به راحتی منتشر می شود. بیماری در شرایط رطوبتی بالا شدت می یابد. دمای 24 تا 28 درجه و رطوبت 95 درصد برای رشد مناسب هستند.
نشانه¬های بیماری روی برگ، ساقه، دمبرگ و میوه دیده می شود. از آنجاییکه بیماری بذر زاد است، گیاهچه های حاصل از بذرهای آلوده یا از بین می¬روند یا بوته¬های ضعیفی به وجود می آورند. اولین نشانه های بیماری روی کوتیلدون به صورت لکه های آبسوخته، نیمه شفاف، گرد یا نامنظم ظاهر می شود. لکه های روی برگ به رگبرگ منتهی می شوند و زاویه¬دار به نظر می رسند. لکه ها ابتدا آبکی هستند و در شرایط مرطوب شیره باکتری از لکه ها به صورت قطره های کوچک شبیه اشک چشم خارج می شود که در مجاورت هوا به صورت ترشحات سفید رنگی خشک می¬شود. لکه ها سپس به رنگ قهوه ای در آمده، خشک می شوند. قسمت های آلوده برگ خشک و چروکیده شده و از قسمت های سالم جدا می شوند، در نتیجه سوراخ های بزرگ و غیرمنظمی در برگ ها ایجاد می شود.

تهویه مناسب، رعایت بهداشت و هرس صحیح بوته ها، ضدعفونی بذور باسموم مسی و آب داغ از راه های مبارزه با این بیماری است. استفاده از سموم مسی درکنترل بیماری موثر است.
ویروس موزا¬ئیک خیار
عامل بیماری نوعی ویروس به نام  cucumber mosaic virus است. 
در مرحله گیاهچه ای کوتیلدون ها زرد و پژمرده شده و برگ های تازه در¬آمده حالت موزائیکی نشان می دهند، رشدشان کم و بدشکل می شوند و به ندرت میوه تولید می شود و زندگی کوتاهی دارند. ویروس برگ های جوان را به حالت برگشته و چروکیده درمی آورد، فاصله میان گره ها را کوتاه کرده و بوته را به شکل روزت در می آورد. میوه ها از حالت طبیعی خارج  و لکه های تاولی روی آن ها به وجود می آید.
ویروس عامل بیماری زمستان را روی علف های هرز دایمی و میزبان های واسط می گذراند. انتقال ویروس به وسیله عصاره و حشرات مکنده و همچنین افرادی که بوته¬های بیمار را هرس می کنند انجام پذیر است. ویروس همیشه در خیار تولید آلودگی سیستمیک می کند و انتقال آن از سلولی به سلول دیگر و از آوندهای آبکش انجام می¬گیرد.
استفاده از واریته های مقاوم، خودداری از کاشت گیاه در جوار محصولات یک یا چند ساله آلوده به بیماری ویروسی، از بین بردن علف های هرز اطراف و داخل گلخانه، مبارزه با حشرات مکنده مثل شته، زنجره، کنه و تریپس، انهدام بوته بیمار از جمله روش های مبارزه با این بیماری هستند.

گل جالیز
گیاهان انگل گلدار نیز جزو عوامل بیماریزای گیاهی دسته¬بندی می شوند. یکی از گیاهان انگل شایع در خانواده کدوییان گل جالیز است. رنگ عمومی گل جالیز سفید متمایل به زرد، بنفش و ارغوانی است. ارتفاع بوته 15 تا 45 سانتیمتر است و به طور کپه¬ای در کنار طوقه هر میزبان می روید. برگ ها فلس مانند و گل و کپسول های بذر ریز هستند. بذر گل جالیز قوه نامیه خود را تا 13 سال در خاک حفظ کرده و تا وقتی که با رشد میزبان خود تحریک نشود جوانه نمی¬زند. به محض تماس ریشه میزبان بذر جوانه زده و با گیاه تماس می یابد و در محل تماس غده ای ایجاد می کند که با بافت ریشه میزبان جوش خورده و از میزبان تغذیه می کند. گیاهان گل جالیز به صورت دسته ای از ساقه های زرد یا ارغوانی از زیر خاک بیرون می آیند و با تغذیه از گیاه آن را ضعیف می کنند.استفاده از بذور بوجاری شده، کشت گیاه تله خردل و آفتابدهی خاک از روش¬های مقابله با این بیماری هستند.
بیماری های فیزیولوژی
کمبود و بیشبود عناصر غذایی نیز در گروه عوامل بیماریزای گیاهی (بیماری های فیزیولوژیک) دسته بندی می  شوند. تصاویر زیر علایم کمبود برخی از مهمترین عناصر را در تغذیه خیار نشان می¬دهند.
علایم کمبود بر در خیار

علایم کمبود منیزیم در خیار علایم کمبود پتاسیم در خیار علایم کمبود کلسیم در خیار علایم کمبود آهن در خیار

آفات مهم خانواده کدوییان
شته جالیز
نام علمی این آفت Aphis gossypii  و از خانواده Aphidideae است. این شته به برگ، ساقه، گل و غلاف-های گیاه میزبان خود حمله می¬کند و باعث کاهش محصول و از بین رفتن کامل بوته می¬شود. افزون بر این، با تغذیه و مکیدن شیره سلولی از بوته¬های جوان موجب پیچیدگی و قاشقی شدن حاشیه برگ¬ها می¬شود. شته¬ها با استقرار در قسمت انتهایی از طرفی موجب ضعیف شدن بوته و کم شدن کیفیت و کمیت دانه¬ها می¬شوند و از طرف دیگر بر اثر فعالیت آن¬ها، ترشحات چسبنده عسلک روی گیاه به وجود می¬آید که در نتیجه قارچ مولد فوماژین (دوده) نیز روی آن رشد می¬کند. همچنین این شته ناقل70  نوع بیماری ویروسی در گیاهان است. مبارزه شیمیایی نیز با استفاده پیریمیکارب (پریمور)، دیکلرووس و کنفیدور با رعایت دوره کارنس انجام می¬شود.

مگس خربزه
نام علمی این آفت Myiopardalis pardalina از خانواده Tephritideae است. این آفت زمستان را به صورت شفیره در عمق 8 تا 10 سا نتی متری خاک به سر می¬برد. در اواسط بهار که بوته های خربزه شروع به گل دادن می کنند مگس ها خارج شده و با تخم ریز خود میوه هایی را که تازه از گل در آمده¬اند را سوراخ می کنند و از شیره هایی که از آن خارج می شود، تغذیه می نمایند. 7 تا 10 روز پس از خروج و تغذیه، مگس ها جفت گیری کرده و ماده ها تخم های خود را در داخل پوست میوه می گذارند. تخمریزی انفرادی است و هر مگس ماده حدود 100 عدد تخم می گذارد. بین 3 تا 6 روز بعد لاروهای ریز سفید رنگ از تخم ها خارج شده و شروع به تغذیه از قسمت های گوشتی میوه می نمایند. به این ترتیب گوشت میوه را سخت و قهوه ای رنگ کرده و باعث نامرغوبی آن می شوند. دوره لاروی در تابستان یک تا دو هفته ولی در پاییز سه هفته به طول می انجامد. سوراخ خروجی لارو در روی میوه کاملا نمایان است. لاروها پس از رشد کامل در خاک افتاده تبدیل به شفیره می شوند. در عین حال تعداد زیادی از این لاروها درون میوه های آلوده تبدیل به شفیره می شوند. میوه های آلوده در اثر فعالیت میکروارگانیسم¬های بیماری زا که اغلب هنگام تخمریزی مگس ها به درون میوه راه یافته اند فاسد می شوند. این مگس 2 تا 3 نسل دارد و در شیراز 4 نسلی است.

مبارزه زراعی بدین ترتیب صورت می گیرد که میوه کوچک را در برگ گیاه پیچیده و زیر خاک می گذارند تا از حمله مگس محفوظ بماند. این عمل هنگام گل گیری خربزه و طالبی انجام می گیرد. استفاده از تله سراتراپ نیز برای کنترل غیرشیمیایی آفت توصیه می شود.
مگس جالیز
نام علمی آفت Dacus ciliates  از خانواده Tephritideae است.  این آفت زمستان را به صورت شفیره در خاک به سر می برد. حشرات کامل در دهه سوم خرداد ماه از شفیره های زمستان¬گذران خارج و یک تا سه روز بعد جفت گیری و دو تا سه روز بعد از جفت¬گیری، زیر پوست میوه های جوان در دستجات 20 تا 30 عددی تخمریزی می نمایند. تخم ها پس از 2 تا 3 روز تفریخ شده و لاروها به طرف داخل میوه حرکت می کنند. محل تخمریزی بعد از مدتی به رنگ قهوه ای تیره در می آید و تغییر شکل می دهد. این تغییر شکل در نهایت به صورت خمیدگی در میوه خودنمایی می کند. لاروهای کامل از میوه ها خارج شده و غالبا در عمق کمتر از 5 سانتی متری خاک تبدیل به شفیره می شوند. این آفت در شرایط مشهد 4 نسل در سال دارد.
 روش¬های مبارزه مانند مگس خربزه است.
کفشدوزک خربزه
نام علمی آفت  Epilachna elateriiاز خانواده Coccinellidae است. کفشدوزک نسبتا بزرگی است که رنگ عمومی آن قرمز آجری بوده و روی هر یک از بالپوش ها 6 عدد لکه سیاه دیده می¬شود. حشره کامل و لارو از برگ بوته های جالیز تغذیه نموده و برگ ها را به صورت توری در می آورند .گاهی حشرات کامل به تخمدان گل¬های گیاه میزبان نیز حمله می کنند و آن ها را از بین می برند. یکی از میزبان های این حشره هندوانه ابوجهل با نام Citrulus colocyntus است.
این آفت زمستان را به صورت حشره کامل در شکاف¬های زمین و زیر کلوخه ها و یا زیر علف های هرز به سر می¬برد. در بهار با مساعد شدن شرایط آب و هوایی از محل های زمستان گذران خارج شده و از گیاهان وحشی خانواده کدوئیان تغذیه می کند. پس از مدتی به جالیز کاری ها خسارت می زند. حشره ماده تخم های خود را به صورت دسته های 10 تا 40 تایی در سطح زیرین برگ می گذارد. دوره جنینی 3 تا 13 روز و دوره لاروی یک ماه به طول می انجامد. لاروها 3 مرتبه تغییر جلد داده و روی برگ تبدیل به شفیره می شوند. دوره شفیرگی 10 روز است و ممکن است 3 تا 5 نسل در سال داشته باشد. به منظور مبارزه با این آفت سم پاشی اول فصل روی هندوانه ابوجهل می¬گیرد


عروسک خربزه
نام علمی آفت Aulacophora foveicollis و از خانواده Chrysomelideae است.
حشره کامل برگ های گیاه میزبان را سوراخ سوراخ می کند ولی خسارت اصلی مربوط به لارو آفت است که به طوقه و ریشه گیاه حمله می کند و باعث خشک شدن بوته می شود. این آفت زمستان را به صورت حشره کامل در زیر توده های برگ های ریخته وخشک شده، علف های هرز به خصوص گرامینه های وحشی و دایمی و در شکاف درختان یا شکاف زمین و یا در زیر کلوخه ها به سر می برد. در بهار در اواسط فروردین تا اواسط اردیبهشت ظا هر و در ساعات گرم روز پرواز می نماید و از برگ گیاهان تغذیه می کند. مدت تغذیه حدود یک ماه است. اولین تخمریزی در اوایل خرداد ماه صورت می¬گیرد. هر حشره ماده تا 300 عدد تخم می گذارد. تخم ها به صورت انفرادی روی بوته خربزه یا در داخل خاک گذاشته می شوند .لاروها پس از خروج وارد خاک می شوند و از ریشه تغذیه و در داخل ساقه تونل ایجاد می کنند. دوره لاروی 30 تا 40 روز طول می کشد و قبل از این که لاروها تبدیل به شفیره شوند سه بار جلد عوض می کنند. شفیره در خاک و در لانه گلی تشکیل می شود و بعد از 10 روز حشرات کامل نسل دوم ظاهر می شوند. خسارت نسل دوم اهمیت اقتصادی ندارد و حشرات برای زمستان گذرانی به پناهگاه های مختلف می روند. در برخی از نواحی گرمسیری تا 5 نسل در سال دارد.
 کاهش رطوبت خاک یکی از عوامل محدود کننده تفریخ تخم و فعالیت لارو است و بنابراین در مزارعی که کمتر ابیاری میشوند یا از روش پشته کاری و ابیاری نشتی استفاده میشود خسارت افت کمتر می باشد .

سرخرطومی جالیز
نام علمی آفت Acytopeus curvirostris  و از خانواده Curculionidae است.
این آفت سه نسل در سال دارد و زمستان را به صورت حشره کامل در داخل میوه خشک شده می گذراند. حشرات کامل همزمان با تشکیل میوه های هندوانه ابوجهل در مناطق جالیز کاری ظاهر می شوند. ابتدا حشره از میوه تغذیه کرده سپس درسمت سایه میوه تخمگذاری می کند .تخم معمولا در کنار سوراخی که به وسیله خرطوم در پوست میوه ایجاد شده گذاشته می شود. وقتی لارو از تخم خارج شد با یک نوبت خزیدن در حفره افتاده و رو به طرف میوه شروع به تغذیه می کند. حفره تخم ریزی پس از چند روز مسدود شده ولی چون سلول های اطراف آسیب دیده و رشد نکرده و با توجه به رشد طبیعی سایر سلول های آن، خمیدگی و پیچشی در میوه ایجاد شده و شکل اولیه خود را از دست می دهد.


میوه انتخاب شده جهت تخم گذاری باید پوستی نازک و شاداب داشته و قطر ان نباید از 5 تا 8 سانتیمتر تجاوز کند. در صورتیکه پوست سخت شود حشره قادر به نفوذ در آن نیست. برخی اوقات حشره نر محل دم میوه و یا ساقه فرعی را قطع می کند لذا میوه شادابی خود را از دست داده و چروکیده می¬شود. لاروها محتویات درون میوه را خورده و سپس در درون همان میوه های خشکیده تبدیل به شفیره می¬شوند. در این میوه ها انبوهی از لانه های شفیرگی مشاهده می¬شود. در شرایط مساعد حشره کامل از شفیره خارج شده و دوباره فعالیت می¬کند و در شرایط نامساعد درون حفره شفیرگی زمستان گذرانی می¬کند .به منظور کنترل سرخرطومی جالیز روش¬های جمع¬آوری و انهدام میوه¬های آلوده، شخم عمیق بعد از برداشت محصول، از بین بردن بقایای گیاهی،مبارزه با هندوانه ابوجهل، شخم و یخ آب زمستانه و معلق نگه¬داشتن میوه¬های کوچک  توصیه می¬شوند.